کرونا ویروس : پاتولوژی و نحوه ی انتقال آن, Drug Med

کرونا ویروس : پاتولوژی و نحوه ی انتقال آن

 بیماری کوید-19 که توسط ویروس SARS-CoV-2 ایجاد می شود معمولا یک الگوی دو مرحله ای یا دو فازی دارد:
فاز اولیه پاسخ ویروسی و فاز ثانویه ی پاسخ التهابی
(early viral response phase and an inflammatory second phase)

 اکثر علائم بالینی این بیماری خفیف و همانند علائم یک آنفولانزا هستند. (تب، سرفه، بی حالی، درد عضلانی، سردرد، اختلال در حس بویایی و چشایی)

:: ویروس SARS-CoV-2 یک ویروس پوشش دار بتا کورناویروس می باشد. از نظر سکانس ژنتیکی 80 درصد شبیه به SARS-CoV-1 و 96.2% شبیه به bat coronavirus RaTG13 می باشد.

:: روی پوشش ویروس، سه پروتئین قرار دارد:

spike (S) glycoprotein
envelope (E) protein
membrane (M) protein

  اتصال به سلول میزبان انسانی و ورود به ویروس از طریق گلیکوپروتئین اسپایک صورت می گیرد. زیر واحد S1 این گلیکوپروتئین اسپایک به گیرنده ی ACE 2 متصل می شود. اینجا transmembrane serine protease 2 یا TMPRSS2 نیز که در سطح سلول های راههای هوایی و اندوتلیال بیان می شوند نیز کمک می کند.
بعد از آن نیز ادغام غشایی صورت می گیرد.
زیر واحد S2 گلیکوپروتئین اسپایک به عنوان یک هدف برای درمان ضد ویروسی مطرح می باشد.
علاوه بر آن ویروس می تواند به سلولهای اپیتلیوم بویایی نیز به طور موقت آسیب رسانده و باعث اختلال بویایی و چشایی شود.
گیرنده ی ACE2 در اپیتلیوم روده، اندوتلیال در کلیه و عروق نیز وجود دارد که می تواند علائم گوارشی و قلبی و عروقی را توجیه کند.

 پاتولوژی Lymphocytic endotheliitis در ریه، قلب، کلیه، و کبد و همچنین نکروز و انفارکتوس میوکارد در بیماران فوت شده از کوید-19 دیده شده است. پس ویروس می تواند به طور مستقیم خیلی از ارگان ها را درگیر کند.

جهش در ویروس

معمولا به علت توانایی proofreading در هنگام تکثیر، میزان جهش ها نسبت به سایر ویروس های RNA کمتر است. تا به حال جهش های رخ داده روی میزان انتقال و بیماری زایی ویروس تاثیری نداشته است. اما گفته شده است که جهش مربوط به G614 در گلیکوپروتئین اسپایک ویروس (نسبت به واریانت قبلی D614) می تواند انتقال و عفونت زایی ویروس را بیشتر کند اما شدت بیماری را بیشتر نکرده است.

 چرا ویروس ایجاد کننده ی کوید-19 از ویروس ایجاد کننده ی سارس عفونت زا تر است؟

مقدار reproductive number (R0) برای ویروس کوید-19 بیشتر است که نشان دهنده ی گسترش راحت تر آن می باشد. هر دو ویروس به گیرنده ی ACE 2 متصل می شوند ولی اتصال برای ویروس کوید-19 قوی تر و قدرت تهاجمی هم بیشتر است. تمایل این ویروس برای راههای هوایی فوقانی و ملتحمه هم بیشتر است.

 بیشترین میزان عفونت زایی و قدرت سرایت درست قبل از بروز علائم در فرد یا در پنج روز اول علائم است. اما این در مورد سارس، در هفته دوم علائم است. مشخصا این بر تشخیص عفونت سارس در مراحل اولیه کمک می کند.
 تست پی سی آر می تواند برای به طور میانگین 17 روز یا نهایتا 83 روز بعد از بروز علائم مثبت شود. نکته ی مهم اینجاست که تشخیص ویروس با پی سی آر دلیل بر عفونت زا بودن آن نیست چرا که کشت ویروس در یک فرد با تست پی سی آر مثبت بعد از 9 روز از بیماری به صورت خیلی نادر مثبت بوده است.
باید دقت داشت که بیماران با ابتلا به نوع خیلی شدید و یا دارای نقص ایمنی ممکن است دوره ی virus shedding طولانی تری داشته باشند. بعضی بیماران نیز ممکن است به صورت متناوب virus shedding داشته باشند. افراد با علائم خفیف یا افراد در مرحله قبل از عفونت نیز می توانند میزان بالایی از ویروس را در راههای هوایی فوقانی خود داشته باشند و این می تواند به گسترش راحت و سریع عفونت کمک کند.

روش انتقال ویروس

از
طریق تنفسی:
راه اصلی از طریق قطرک ها یا دراپلتهای تنفسی آلوده می باشد که از طریق تماس مستقیم یا غیر مستقیم با مخاط دهانی، بینی و ملتحمه می باشد. گیرنده های ویروس نیز اساسا در سلول های اپیتلیال مسیر تنفسی قرار دارد ولی ملتحمه و مسیر گوارشی نیز می توانند به عنوان یک راه ورودی برای عفونت باشند.
اکثر انتقال ها از طریق تماس نزدیک (تماس 15 دقیقه با فاصله کمتر از دو متر) و در جمع های خانوادگی صورت می گیرد. خوابیدن در یک اتاق یا همسر فرد آلوده بودن، خوردن غذا در مجاورت یکدیگر یا شریک شدن در غذا و شرکت در فعالیت های گروهی مشترک با فرد آلوده، ریسک انتقال را افزایش می دهد.
نکته ی مهم این که انتقال به صورت Aerosol نیز می تواند از طریق حضور طولانی در مکان های شلوغ و با تهویه نامناسب انجام شود که به این معنی است که انتقال می تواند در فاصله بیش از دو متر هم صورت بگیرد.

سطوح
هم ویروس کوید-19 هم و ویروس سارس می توانند روی سطوحی مثل شیشه و پلاستیک و در دما و رطوبت پایین برای چند روز زنده باقی بمانند و در نتیجه می توانند از طریق دست های شسته نشده به مخاط بینی و دهان و چشم منتقل شوند و این نیز یک راه احتمالی انتقال می تواند مطرح باشد.

مدفوع
در مدفوع، RNA ویروس یافت شده است و RNA shedding اغلب نسبت به نمونه های تنفسی در مدفوع طولانی تر بوده است . اما جداسازی ویروس از مدفوع به شکل نادری همراه با موفقیت بوده است و تا به حال هیچ مطالعه ای گزارشی از انتقال دهانی- مدفوعی نداده است.

 پاسخ ایمنی
معمولا بعد از ورود ویروس به سلول، لنفوسیت های تی اختصاصی برای ویروس، در محل عفونت حاضر شده و سلول های عفونی را از بین می برند و این منجر به کنترل عفونت در اکثر موارد می شود.

در بیماران مبتلا به نوع شدید، ویروس یک پاسخ ایمنی نا به جا را باعث می شود. ویژگی بارز کوید-19، حضور پلاک های موکوسی با اگزوداری فیبرینی در مسیر تنفسی می باشد که می تواند شدت بیماری در جوانان را توجیه کند و این بوسیله ی تولید بیش از حد سایتوکاین های pro-inflammatory می باشد که در ریه جمع شده و نهایتا می تواند منجر به آسیب به پارانشیم ریه شود.

حتی بعضی بیماران دچار شوک سپتیک و اختلال عملکرد چند ارگان می شوند. مثلا سیستم قلبی و عروقی اغلب در مراحل اولیه کوید-19 می تواند درگیر شود و افزایش در تروپونین و natriuretic peptides دیده می شود.

 سایتوکاین ها معمولا سیستم ایمنی، پاسخ التهابی و هماتوپوئزیس را تنظیم می کنند. اما پاسخ بیش از حد سیستم ایمنی و تجمع سایتوکاین ها در دیگر ارگان ها می تواند آسیب بافتی شدید یا یک سندروم آزاد کننده سایتوکاین (طوفان سایتوکاینی) ایجاد کند و این می تواند منجر به نشت مویرگی، تشکیل ترومبوس، و اختلال ارگانی شود.

 فاکتورهای خطر مرتبط با ایجاد بیماری شدید، بستری در ICU و مرگ

عوامل و بیماری های زمینه ای:
سن بالا، پر فشاری خون، بیماری قلبی، COPD، دیابت، چاقی، سرطان

علائم بالینی:
تب بالا (بیشتر یا مساوی 39 درجه در هنگام پذیرش)، تنگی نفس هنگام پذیرش، میزان qSOFA بالاتر

مشخصات آزمایشگاهی:
نوتورفیلی یا لنفوپنی، بالارفتن LDH و CRP و فریتین و اینترلوکین شش و ACE2 و دی دایمر بیش از 1 μg/mL

 عوامل مرتبط به اختلاف در شدت بیماری در جنسیت مرد و زن:

سایتوکاین ها و کموکاین های ایمنی ذاتی در آقایان در ابتدا بیشتر بوده است. خانمها بویژه فعال شدن بیشتر سلول های تی را داشته اند. فعال شدن سلول های تی در آقایان با افزایش سن کاهش می یابد در حالی که در خانمها این میزان فعال شدن حفظ می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!
X